Vì Sao Yamazaki 50 Year Old Là Chai Whisky Nhật Hiếm Nhất?

Vậy, điều gì đã biến một chai single malt Nhật Bản trở thành “chén thánh” mà mọi nhà sưu tầm trên thế giới đều khao khát? Hãy cùng đi sâu vào lịch sử, quy trình ủ rượu khắc nghiệt và nghệ thuật phối trộn đỉnh cao để giải mã sự quý hiếm tột bậc của Yamazaki 50 Year Old.

Yamazaki 50 Year Old là gì?

Yamazaki 50 Year Old là phiên bản whisky phiên bản giới hạn cực kỳ quý hiếm được sản xuất bởi nhà chưng cất Yamazaki thuộc tập đoàn Suntory. Đây là dòng single malt whisky (whisky mạch nha đơn cất) được ủ ròng rã trong hơn nửa thế kỷ trước khi được đóng chai. Tính đến nay, Suntory chỉ tung ra thị trường đúng 3 bản phát hành (release) của Yamazaki 50 Year Old vào các năm:

• Năm 2005: Phát hành 50 chai.

• Năm 2007: Phát hành 50 chai.

• Năm 2011: Phát hành 150 chai.

Mỗi lần ra mắt, những chai whisky 50 năm này đều hết hàng trong chớp mắt, bất chấp mức giá niêm yết khổng lồ. Yamazaki 50 Year Old không chỉ đơn thuần là một loại đồ uống nó là cột mốc đánh dấu sự trưởng thành và vị thế độc tôn của whisky Nhật cao cấp trên bản đồ thế giới, chứng minh rằng người Nhật có thể tạo ra những thùng rượu siêu tuổi với chất lượng vượt qua cả quê hương Scotland.

Lịch Sử Hình Thành Yamazaki Distillery

Để hiểu được giá trị của chai rượu này, chúng ta phải quay ngược thời gian về cội nguồn của nó: Yamazaki Distillery nhà máy chưng cất whisky mạch nha đầu tiên và lâu đời nhất Nhật Bản.

Được thành lập vào năm 1923 bởi Shinjiro Torii người sáng lập Suntory cùng với sự hỗ trợ kỹ thuật ban đầu từ Masataka Taketsuru (người sau này sáng lập Nikka), Yamazaki tọa lạc tại thung lũng Shimamoto, ngoại ô Kyoto. Shinjiro Torii đã chọn vùng đất này vì một lý do duy nhất: Nguồn nước thiên nhiên. Nơi đây tự hào sở hữu nguồn nước suối tinh khiết huyền thoại Minase, nơi giao thoa của ba con sông Katsura, Uji và Kizu. Chính môi trường ẩm ướt, sương mù quanh năm và sự thay đổi nhiệt độ rõ rệt giữa các mùa tại Yamazaki đã tạo nên điều kiện lý tưởng để ủ whisky.

Trong suốt chiều dài lịch sử, Yamazaki Distillery đã đóng vai trò là "trái tim" của ngành công nghiệp Whisky Nhật Bản. Sự ra đời của Yamazaki 50 Year Old chính là lời tri ân sâu sắc gửi tới những nhà sáng lập, là kết tinh của hơn một thế kỷ theo đuổi sự hoàn hảo không ngừng nghỉ.

Điều Gì Khiến Yamazaki 50 Year Old Hiếm Đến Vậy?

Nó là kết quả của những giới hạn vật lý, sự khắc nghiệt của thời gian và triết lý tuyển chọn khắt khe nhất. Trong thế giới whisky, 50 năm là một ranh giới vô cùng mong manh. Rượu whisky bốc hơi qua các lỗ xốp của thùng gỗ sồi mỗi năm. Ở khí hậu ấm và ẩm như Nhật Bản, tỷ lệ bốc hơi cao hơn so với Scotland. Sau 50 năm, lượng rượu còn lại trong thùng là vô cùng ít ỏi, có những thùng chỉ còn lại chưa tới 1/3 dung tích ban đầu.

Để một loại rượu mạch nha có thể chịu đựng được sự tác động của gỗ sồi trong 50 năm mà không bị "chát" hay bị gỗ lấn át hoàn toàn. Yamazaki 50 Year Old nổi tiếng với việc sử dụng thùng gỗ sồi Mizunara. Cây sồi Mizunara phải mất hơn 200 năm mới đủ lớn để đóng thùng.

Nhà chưng cất Yamazaki sở hữu hàng ngàn thùng rượu, nhưng chỉ một vài thùng đếm trên đầu ngón tay chạm đến mốc 50 năm mà vẫn giữ được độ cân bằng hoàn hảo giữa hương vị của rượu gốc và hương vị của gỗ. Các Master Blender phải nếm thử và theo dõi hàng thập kỷ để đưa ra quyết định cuối cùng.

Tổng cộng trên toàn thế giới chỉ có 250 chai Yamazaki 50 Year Old từng được sản xuất (50 chai năm 2005, 50 chai năm 2007 và 150 chai năm 2011). Tính độc bản được đẩy lên cao nhất khi mỗi chai đều được đánh số thứ tự bằng tay. Điều này biến mỗi chai Yamazaki 50 Year Old thành một hiện vật độc nhất, có danh tính rõ ràng trên thị trường thứ cấp.

Quy Trình Chế Tác Hoàn Toàn Thủ Công

Từ việc chắt lọc rượu, thiết kế chai, viết thư pháp trên nhãn cho đến đóng hộp, tất cả đều được thực hiện thủ công bởi những nghệ nhân lành nghề nhất Nhật Bản. Sự tỉ mỉ trong từng tiểu tiết chính là bảo chứng cho một chai whisky hiếm bậc nhất nhân loại.

Khác với Scotland, nơi các nhà máy thường trao đổi rượu gốc với nhau để tạo ra sự đa dạng.  Các nhà máy chưng cất Nhật Bản tự vận hành khép kín. Họ sở hữu vô số loại nồi chưng cất với hình dáng khác nhau, sử dụng nhiều loại nấm men và ủ trong nhiều loại thùng gỗ (American Oak, European Oak, Mizunara Oak) để tạo ra các phong cách rượu khác nhau được gọi là nghệ thuật Tsukuriwake.

Theo thời gian, gỗ sồi Mizunara chậm rãi truyền vào rượu một hợp chất hóa học đặc biệt (lactones), tạo ra hương thơm trầm hương (Kyara) và gỗ đàn hương vô cùng đặc trưng của đền chùa Nhật Bản. Để cân bằng sự đậm đà này, các Master Blender tài ba như Shingo Torii và Shinji Fukuyo đã cẩn thận kết hợp với những thùng rượu ủ lâu năm từ gỗ sồi Mỹ và sồi Châu Âu, tạo ra một bản giao hưởng hương vị lớp lang, nơi mà vị trái cây chín mọng đan xen cùng gia vị cay nồng và khói nhẹ.

Thiết Kế Chai Và Hộp Đựng Mang Giá Trị Nghệ Thuật

Bao bì của Yamazaki 50 Year Old không chỉ dùng để đựng rượu; nó là một tuyên ngôn về văn hóa Nhật Bản. Chai pha lê nguyên khối: Thiết kế tinh xảo, bắt sáng rực rỡ để tôn lên màu sẫm ánh đỏ mahogany (gỗ gụ) tuyệt đẹp của dòng rượu 50 năm tuổi.
Nhãn chai và nghệ thuật thư pháp: Chữ "Yamazaki" (山崎) trên nhãn được chạm khắc bằng kỹ thuật bắn cát phun trực tiếp lên mặt pha lê.

Ở một số phiên bản, nhãn được làm từ giấy Washi Echizen thủ công với những nét cọ mạnh mẽ, uyển chuyển. Mizuhiki và gỗ sồi: Nắp chai được bọc bằng dây lụa Mizuhiki truyền thống, tượng trưng cho sự kết nối và may mắn. Toàn bộ chai được đặt trang trọng trong một chiếc hộp gỗ sồi Nhật nguyên khối, phay tiện thủ công, toát lên vẻ sang trọng tĩnh lặng đậm chất thiền (Zen).

Hương Vị Của Yamazaki 50 Year Old

Được nếm thử Yamazaki 50 Year Old là đặc quyền của một nhóm vô cùng nhỏ những người sành sỏi. Theo ghi chú nếm thử từ các chuyên gia hàng đầu và nhà sản xuất:

• Hương thơm: Mở đầu là một sự bùng nổ của hương thơm sâu thẳm. Bạn sẽ cảm nhận rõ ràng mùi gỗ đàn hương thiêng liêng, trầm hương, hòa quyện cùng mùi mận khô, chà là, lô hội và một chút thoang thoảng của xì gà cao cấp.

• Hương vị: Kết cấu rượu mềm như lụa, trượt trên vòm miệng. Hương vị đậm đặc của sô-cô-la đắng, mứt cam, trái cây sấy khô (nho khô, quả sung), xen lẫn vị cay của quế, hạt tiêu và một lớp hương khói cực kỳ tinh tế đọng lại từ nửa thế kỷ trước.

• Hậu vị: Hậu vị kéo dài vô tận (lingering finish). Nó để lại một cảm giác ấm áp, ngọt ngào của trái cây sẫm màu và sự khô ráo, thanh tao của gỗ sồi quý hiếm lưu luyến mãi không phai.

Đây không phải là một ly rượu để uống vội. Đó là một cỗ máy thời gian đưa bạn về lại thập niên 1950, cảm nhận từng mùa đông sương giá và mùa hè oi ả đã đi qua thung lũng Yamazaki.

Yamazaki 50 Year Old Khác Gì So Với Các Phiên Bản Yamazaki Khác?

Kết Luận

Nửa thế kỷ ủ mình trong tĩnh lặng, chịu đựng sự khắc nghiệt của thời gian, không gian và quy luật vật lý, Yamazaki 50 Year Old đã vượt ra khỏi định nghĩa của một món đồ uống có cồn. Nó là kết tinh hương thơm của những khu rừng Mizunara cổ kính di sản đáng tự hào của nhà Suntory.

Nó chứng minh cho thế giới thấy rằng, Japanese Whisky không chỉ có thể sánh ngang, mà còn có thể thiết lập nên những tiêu chuẩn xa xỉ hoàn toàn mới. Dù bạn là một nhà đầu tư sành sỏi, một nhà sưu tầm đam mê mãnh liệt hay đơn giản là một người yêu cái đẹp, sự tồn tại của Yamazaki 50 Year Old luôn là một nguồn cảm hứng vô tận.

>>> Xem thêm: Glenfarclas Việt Nam Tôn Vinh Văn Hóa Việt Qua Single Malt