Cuvée Và Brut Khác Nhau Như Thế Nào Trong Sparkling Wine

Việc nắm rõ cách phân biệt Cuvée và Brut không chỉ giúp người yêu vang tự tin hơn khi lựa chọn rượu tại các nhà hàng sang trọng hay cửa hàng cao cấp, mà còn mở ra một tầng sâu mới trong trải nghiệm nếm thử. Vậy thực chất Cuvée và Brut khác nhau như thế nào trong Sparkling Wine? Bài viết chuyên sâu dưới đây sẽ cung cấp một lăng kính rõ nét, chuẩn xác và toàn diện nhất, giúp bạn làm chủ kỹ năng đọc nhãn Sparkling Wine như một chuyên gia thực thụ.

Sparkling Wine Là Gì? 

Sparkling Wine (hay rượu vang sủi bọt) là tên gọi chung của các loại rượu vang chứa khí carbon dioxide (CO₂) tự nhiên, được tạo ra từ quá trình lên men lần thứ hai, mang đến những bọt khí mịn và cảm giác sảng khoái đặc trưng khi thưởng thức. Đây là khái niệm bao quát nhiều phong cách vang sủi trên thế giới, trong đó Champagne chỉ là một dòng Sparkling Wine đặc biệt, được sản xuất tại vùng Champagne của Pháp theo những quy định nghiêm ngặt về nguồn gốc và phương pháp sản xuất. 

Bên cạnh Champagne còn có nhiều dòng Sparkling Wine nổi tiếng khác như Cava (Tây Ban Nha), Prosecco và Franciacorta (Ý), hay các dòng vang sủi từ Úc, Mỹ và New Zealand. Vì vậy, hiểu đúng các thuật ngữ trên nhãn chai sẽ giúp người thưởng thức dễ dàng phân biệt phong cách rượu, lựa chọn đúng hương vị mong muốn và đánh giá chính xác giá trị của mỗi chai Sparkling Wine.

Cuvée Là Gì Trong Sparkling Wine? 

Thuật ngữ Cuvée mang âm hưởng đầy lãng mạn của tiếng Pháp, bắt nguồn từ chữ "Cuve" nghĩa là bồn chứa hoặc thùng ủ rượu. Tuy nhiên, trong nghệ thuật làm vang sủi, Cuvée mang hai tầng ý nghĩa chuyên sâu hoàn toàn khác nhau.

Ý Nghĩa Nguyên Bản Phần Nước Ép Nho Thượng Hạng Nhất

Trong phương pháp làm vang sủi truyền thống, nho phải được ép cực kỳ nhẹ nhàng để không làm vỡ hạt và không chiết xuất vị chát (tannin) từ vỏ vào nước bọt. Các nhà làm vang sử dụng một loại máy ép truyền thống gọi là Coquard.

Theo luật của vùng Champagne, từ một mẻ nho chuẩn 4.000 kg, người ta chỉ được phép vắt ra tối đa 2.550 lít nước cốt. Trong đó, 2.050 lít nước vắt đầu tiên và tinh khiết nhất được gọi là la cuvée. Phần nước cốt đầu này vô cùng trong trẻo, sở hữu độ axit sắc sảo, dồi dào hương thơm tươi mới và hoàn toàn không bị lẫn vị chát. Phần 500 lít nước vắt cuối cùng ép ra được gọi là la taille, thường kém tinh tế hơn. Do đó, khi một chai vang tự hào ghi chữ "Cuvée" trên nhãn, đó là lời khẳng định ngầm: “Chai vang này được làm từ phần nước ép tinh túy nhất của chúng tôi.”

Ý Nghĩa Hiện Đại Nghệ Thuật Phối Trộn (The Blend)

Ở khía cạnh phổ biến hơn trên toàn cầu, Cuvée dùng để chỉ một mẻ vang phối trộn cụ thể. Trái ngược với vang tĩnh (still wine) thường tôn vinh một giống nho của một năm duy nhất, linh hồn của Sparkling Wine nằm ở nghệ thuật phối trộn.

Một Bậc thầy hầm rượu có thể phải nếm thử hàng trăm thùng vang nền khác nhau để tìm ra công thức hoàn hảo. Họ sẽ trộn vang cốt từ giống nho Chardonnay sắc nét với Pinot Noir đậm đà, pha lẫn vang nho của những thửa ruộng hướng nắng với thửa ruộng ngập bóng râm, và thậm chí trộn vang của năm nay với vang dự trữ của 10 năm trước. Kết quả của quá trình pha trộn đầy ma thuật đó tạo ra một "Cuvée" một mẻ vang mang phong cách độc bản của nhà sản xuất.

Các Phân Hạng Cuvée Thường Gặp Để Khẳng Định Đẳng Cấp

• Prestige Cuvée (hay Tête de Cuvée): Đây là mẻ vang mang tính biểu tượng, đỉnh cao nhất và đắt đỏ nhất của một thương hiệu. Chúng chỉ được sản xuất vào những năm thời tiết hoàn hảo. Ví dụ: Dom Pérignon là Prestige Cuvée của nhà Moët & Chandon, Cristal là của nhà Louis Roederer.

• Blanc de Blancs Cuvée: Mẻ phối trộn chỉ sử dụng 100% nho trắng (thường là Chardonnay) nổi tiếng với sự thanh tao, vị chua rực rỡ và nốt hương cam chanh.

• Non-Vintage Cuvée (NV): Mẻ phối trộn từ nho của nhiều năm khác nhau. Mục đích là để bù trừ khiếm khuyết của thời tiết, đảm bảo chai vang bạn uống năm nay có hương vị y hệt chai vang bạn uống 5 năm trước.

Brut Là Gì?

Nếu Cuvée là câu chuyện lãng mạn về nguồn gốc nho và nghệ thuật phối trộn, thì Brut lại là một thuật ngữ đậm tính kỹ thuật và khoa học. Brut dùng để đo lường và phân định chính xác mức độ ngọt của rượu vang sủi.

Dosage Bí Mật Quyết Định Độ Ngọt Sparkling Wine

Trong tiếng Pháp, "Brut" mang nghĩa đen là "thô ráp", "nguyên bản" hay "không ngọt" (dry). Để hiểu tại sao lại có khái niệm này, bạn phải nhìn vào bước cuối cùng của quá trình làm vang sủi là Dosage.

Sau khi rượu đã lên men xong lần hai trong chai và được loại bỏ phần cặn men thừa , chai vang sẽ bị hao hụt một chút dung lượng. Lúc này, nhà làm vang sẽ châm thêm vào chai một hỗn hợp gọi là Liqueur d'expédition (gồm rượu vang nền và một lượng đường mía tinh khiết) trước khi đóng chặt nút bần bằng khung dây thép. Lượng đường được châm vào ở bước Dosage này chính là yếu tố quyết định chai vang sẽ được dán nhãn là Brut hay các phân hạng độ ngọt khác.

Vì Sao Brut Là Phong Cách Vang Sủi Phổ Biến Nhất Thế Giới?

Hiện nay, hơn 90% Champagne và Sparkling Wine cao cấp trên toàn cầu được sản xuất theo phong cách Brut. Lượng đường trong một chai Brut (dưới 12g/L) là một ranh giới hoàn hảo. Nó không đủ nhiều để làm bạn thấy vị ngọt lợ trên đầu lưỡi, nhưng lại vừa vặn làm dịu đi độ chua gắt bẩm sinh của nho trồng ở vùng lạnh. Sự cân bằng tuyệt mỹ này biến Brut thành một loại thức uống đa năng vô song trên bàn tiệc, có thể "gột rửa vòm miệng" palate cleanser cực tốt và kết hợp hoàn hảo với vô vàn món ăn từ hải sản tươi sống đến đồ chiên ngập dầu.

Cuvée Và Brut Khác Nhau Như Thế Nào?

Khi đặt lên bàn cân, Cuvée và Brut không phải là hai khái niệm đối lập để bạn chọn một trong hai. Chúng là hai lăng kính chiếu vào hai khía cạnh hoàn toàn độc lập của một chai rượu vang sủi.

Vì Sao Một Chai Sparkling Wine Có Thể Vừa Là Cuvée Vừa Là Brut?

Việc một chai Sparkling Wine đồng thời ghi cả "Cuvée" và "Brut" trên nhãn là hoàn toàn bình thường, bởi hai thuật ngữ này mô tả hai yếu tố khác nhau của rượu. Cuvée cho biết mẻ rượu hoặc phong cách phối trộn do nhà sản xuất tạo nên, trong khi Brut thể hiện mức độ ngọt của rượu sau khi hoàn tất quá trình sản xuất. Nói cách khác, Cuvée trả lời câu hỏi "rượu được tạo ra như thế nào?" còn Brut trả lời "rượu có vị ngọt đến mức nào?".

Chính vì vậy, một chai Sparkling Wine có thể vừa là Blanc de Blancs Cuvée Brut, Prestige Cuvée Brut hay Brut Rosé. Trong những tên gọi này, Cuvée phản ánh phong cách hoặc mẻ phối trộn của rượu, còn Brut cho biết rượu thuộc phong cách khô với lượng đường còn lại thấp. Hai thuật ngữ không thay thế nhau mà bổ sung cho nhau, giúp người thưởng thức hiểu rõ hơn về đặc điểm và phong cách của chai Sparkling Wine ngay từ khi đọc nhãn.

Ví Dụ Thực Tế Qua Một Số Chai Sparkling Wine

Để biến lý thuyết thành kỹ năng thực chiến, chúng ta sẽ cùng thực hành "giải mã" nhãn của 6 chai vang sủi nổi bật trên thị trường. Đây là cách các Sommelier đọc vị một chai rượu trước khi phục vụ thực khách.

Rượu Sparkling Úc Mitchelton Estate Blanc De Blancs Cuvee NV

Ngay từ tên gọi, Mitchelton Estate Blanc De Blancs Cuvee NV đã cho thấy đây là một Cuvée được làm hoàn toàn từ nho trắng (Blanc de Blancs), chủ yếu là Chardonnay. Ký hiệu NV (Non-Vintage) cho biết rượu được phối trộn từ nhiều niên vụ nhằm duy trì hương vị ổn định qua từng năm. Dù trên nhãn không ghi "Brut", dòng Sparkling Wine này vẫn mang phong cách khô đặc trưng của các nhà sản xuất Úc.

Hương thơm mở đầu với táo xanh, lê chín, bưởi vàng và chanh tươi, hòa quyện cùng những nốt hoa trắng và bánh mì nướng sau quá trình ủ trên men. Bọt khí mịn, độ axit sống động mang đến cảm giác tươi mát và thanh lịch. Đây là lựa chọn lý tưởng cho các món hàu tươi, sò điệp, sushi, sashimi hoặc cá hấp, đồng thời rất phù hợp để khai vị trong các bữa tiệc.

Rượu Sparkling Ý San Simone Cuvee Blanc de Blancs Brut Mille Pink Limited Edition

Tên gọi San Simone Cuvee Blanc de Blancs Brut Mille Pink Limited Edition cho thấy chai rượu kết hợp đồng thời cả hai thuật ngữ Cuvée và Brut. Trong đó, Cuvée thể hiện mẻ phối trộn từ nho trắng tuyển chọn, còn Brut cho biết rượu thuộc phong cách khô với lượng đường thấp, giúp giữ được sự tươi mát tự nhiên.

Rượu nổi bật với hương đào trắng, lê, táo vàng, dứa chín và cam quýt, xen lẫn chút hương hoa keo và bánh brioche. Cấu trúc cân bằng, hậu vị khô cùng bọt khí mịn tạo cảm giác rất dễ thưởng thức. Phong cách này phù hợp với salad hải sản, cá hồi xông khói, tôm nướng hoặc các món khai vị nhẹ, đặc biệt trong những buổi tiệc hoặc dịp kỷ niệm.

Rượu Sparkling Úc Jansz Tasmania Premium Cuvee

Tên gọi Jansz Tasmania Premium Cuvee nhấn mạnh vào thuật ngữ Premium Cuvée, đại diện cho mẻ phối trộn đặc trưng của nhà Jansz. Rượu được tạo nên từ Chardonnay và Pinot Noir, phản ánh phong cách Sparkling Wine cao cấp của vùng Tasmania nổi tiếng với khí hậu mát lạnh.

Hương thơm mở ra với chanh vàng, táo xanh, đào trắng và quả xuân đào, kết hợp cùng những tầng hương hạnh nhân, bánh mì nướng và kem tươi sau thời gian ủ trên cặn men. Bọt sủi nhỏ mịn, vị chua cân bằng và hậu vị kéo dài. Đây là dòng Sparkling Wine rất thích hợp khi dùng cùng tôm hùm, cua, sò điệp áp chảo, cá tuyết hoặc các món Âu từ hải sản.

Rượu Sparkling Pháp Fleurs De Prairie Brut Rosé

Trên nhãn Fleurs De Prairie Brut Rosé, chữ Brut cho biết đây là Sparkling Wine phong cách khô, trong khi Rosé thể hiện rượu có màu hồng đặc trưng từ quá trình phối trộn hoặc tiếp xúc ngắn với vỏ nho đỏ. Dù không ghi Cuvée, bản thân quá trình tạo nên Rosé cũng là một nghệ thuật phối trộn.

Rượu mang hương thơm nổi bật của dâu tây, mâm xôi, cherry đỏ và lựu, điểm xuyết thêm cánh hoa hồng và vỏ cam hồng. Vị rượu thanh mát, trái cây rõ nét cùng hậu vị sạch và khô. Phong cách này rất hợp với salad, cá hồi, sushi, thịt nguội, phô mai mềm hoặc các bữa tiệc ngoài trời.

Rượu Sparkling Tây Ban Nha Cava Vilarnau Barcelona Brut Reserva Organico

Tên gọi Cava Vilarnau Barcelona Brut Reserva Organico chứa nhiều thông tin quan trọng. Brut thể hiện mức độ ngọt thấp, Reserva cho biết rượu được ủ lâu hơn tiêu chuẩn của Cava, còn Organico khẳng định nho được canh tác theo phương pháp hữu cơ.

Hương vị nổi bật với táo xanh, lê, chanh vàng, vỏ cam, hòa quyện cùng các nốt hạnh nhân, bánh mì nướng và men bánh nhờ thời gian ủ kéo dài. Bọt khí mịn cùng độ chua sắc nét tạo nên cảm giác tươi mới và tinh tế. Đây là lựa chọn lý tưởng khi dùng với hàu, nghêu, paella hải sản, cá nướng hoặc các món tapas truyền thống của Tây Ban Nha.

Rượu Sparkling Ý Aresca Pinot Brut

Tên gọi Aresca Pinot Brut cho biết rượu được sản xuất từ giống nho thuộc họ Pinot, trong khi Brut khẳng định phong cách khô với lượng đường thấp. Đây là kiểu Sparkling Wine rất phổ biến nhờ sự cân bằng giữa trái cây và độ tươi mát.

Rượu mang hương thơm của táo xanh, lê, chanh, đào trắng và chút mơ chín, kết hợp cùng hương hoa trắng và bánh mì nướng nhẹ. Cấu trúc mềm mại, bọt sủi mịn và hậu vị thanh sạch. Dòng Sparkling Wine này phù hợp với hải sản, thịt gà, pizza, mì Ý sốt kem hoặc các món khai vị, đồng thời cũng là lựa chọn an toàn cho nhiều dịp gặp gỡ và tiệc nhẹ.

Nên Quan Tâm Cuvée Hay Brut Khi Chọn Sparkling Wine? 

Khi chọn một chai Sparkling Wine, đừng chỉ nhìn vào một thuật ngữ mà hãy đọc cả Cuvée và Brut để có cái nhìn đầy đủ. Nếu bạn muốn biết rượu có khô hay ngọt, hãy xem Brut trước vì đây là yếu tố quyết định trải nghiệm hương vị khi thưởng thức. Nếu muốn hiểu phong cách, cách phối trộn và dấu ấn của nhà sản xuất, hãy tìm hiểu thêm về Cuvée. Hai thuật ngữ này không cạnh tranh hay thay thế nhau, mà bổ sung cho nhau để giúp bạn đọc đúng nhãn chai.

Có thể ghi nhớ bằng một nguyên tắc đơn giản: Brut cho bạn biết "rượu sẽ có vị như thế nào", còn Cuvée cho bạn biết "rượu được tạo nên như thế nào". Khi hiểu rõ cả hai, bạn sẽ tự tin hơn trong việc lựa chọn Sparkling Wine phù hợp với khẩu vị, món ăn đi kèm hoặc làm quà tặng, đồng thời đọc nhãn chai một cách chính xác như những người yêu vang có kinh nghiệm.

    >>> Xem thêm: Dom Pérignon Thương Hiệu Được Mệnh Danh Là Vua Champagne