Câu trả lời sẽ đưa chúng ta đi ngược dòng thời gian, trở về với những cội nguồn nguyên thủy nhất của nền văn minh rượu vang. Để hiểu về Orange Wine, chúng ta phải gác lại những định kiến thông thường, bởi đây là một dòng vang mang trong mình linh hồn của vang trắng nhưng lại được nhào nặn dưới hình hài và kỹ thuật của một chai vang đỏ. Một sự giao thoa hoàn hảo giữa hai thế giới, mở ra những trải nghiệm vị giác vô tiền khoáng hậu.

Orange Wine Là Gì?

Orange Wine là gì? Về mặt định nghĩa học thuật, Orange Wine còn được gọi là skin-contact wine hay vang trắng ngâm vỏ là loại rượu vang được làm từ các giống nho trắng, nhưng thay vì ép nước và vớt bỏ vỏ ngay lập tức như quy trình làm vang trắng thông thường, nước ép nho được để ngâm và lên men cùng với vỏ nho, hạt nho trong một khoảng thời gian nhất định.

Nguồn gốc tên gọi "Orange Wine" được đặt ra vào năm 2004 bởi David Harvey, một thương gia rượu vang người Anh, nhằm mô tả sắc độ đặc trưng của dòng vang này. Tuy nhiên, trên thực tế, màu sắc của Orange Wine không chỉ dừng lại ở màu cam. Tùy thuộc vào thời gian ngâm vỏ, giống nho sử dụng và kỹ thuật ủ, màu sắc của rượu có thể dao động từ vàng đậm, vàng đồng, màu da cam rực rỡ, cho đến màu hổ phách sâu thẳm hay màu rỉ sét. Chính vì dải màu đa dạng này, tại nhiều quốc gia, người ta còn gọi nó là Amber Wine (rượu vang hổ phách).

Rất nhiều người mới bắt đầu tìm hiểu về rượu vang thường nhầm lẫn dòng rượu này với Orange-flavored wine rượu vang pha hương liệu cam, Fruit wine từ quả cam, hoặc các loại cocktail pha trộn giữa rượu vang và nước cam. Orange Wine đích thực 100% được làm từ nho trắng. Màu sắc và hương vị đặc trưng của nó hoàn toàn đến từ quá trình tiếp xúc vỏ tự nhiên, không hề có bất kỳ sự can thiệp của phẩm màu nhân tạo hay hương liệu nào.

Những Vùng Sản Xuất Orange Wine Nổi Tiếng Thế Giới

Georgia nổi tiếng với vùng Kakheti. Sử dụng các giống nho bản địa như Rkatsiteli, Kisi. Rượu ủ trong Qvevri với toàn bộ cuống nho, tạo ra những chai amber wine cực kỳ đậm đặc, chát mạnh, mang hương vị đất, sáp ong và trái cây sấy vô cùng hoang dã.

Friuli Venezia Giulia (Ý) & Slovenia nằm ở biên giới Ý và Slovenia, đây là kinh đô hiện đại của Orange Wine. Sử dụng nho Ribolla Gialla, Pinot Grigio, Friulano. Rượu ở đây nổi tiếng với sự thanh lịch, phức hợp, vị chát mượt mà và khả năng lưu trữ hàng thập kỷ. Các nhà làm vang huyền thoại như Gravner, Radikon, Zidarich đã định hình phong cách nơi đây.

Sicily vùng đảo ngập nắng này sử dụng các giống nho như Zibibbo hay Catarratto để làm vang ngâm vỏ. Orange wine của Sicily thường mang đậm hương vị hoa cam, hoa nhài, trái cây nhiệt đới, tươi tắn và dễ tiếp cận hơn.

Alsace mặc dù nổi tiếng với vang trắng thơm, một số nhà làm vang Alsace bắt đầu ngâm vỏ các giống nho Gewürztraminer hay Pinot Gris, tạo ra những chai vang có màu sắc rực rỡ như hoàng hôn, bùng nổ hương hoa hồng, vải thiều và các loại gia vị cay nhẹ.

Mỹ (California) & Australia thế giới Mới tiếp cận Orange Wine bằng sự sáng tạo không giới hạn. Họ ít bị ràng buộc bởi luật lệ truyền thống, tạo ra những chai vang mang phong cách tươi trẻ, trái cây sống động, độ chát nhẹ nhàng, hướng tới những người trẻ thích sự phá cách.

Quy Trình Sản Xuất Orange Wine Từ Vườn Nho Đến Chai Rượu

Hành trình của một chai Orange Wine là câu chuyện về sự kiên nhẫn, kỹ thuật và cách người làm vang tôn trọng những gì tự nhiên ban tặng. Từ những trái nho trắng, qua một quy trình đặc biệt, rượu dần hình thành sắc cam hổ phách cùng cấu trúc khác biệt.

Thu hoạch nho trắng thường được thu hoạch khi đạt độ chín phù hợp, đôi khi muộn hơn vang trắng truyền thống để vỏ và hạt phát triển đầy đủ hợp chất phenolic. Nhiều nhà sản xuất lựa chọn thu hoạch thủ công nhằm giữ trái nho nguyên vẹn.

Giữ vỏ và hạt sau khi nghiền nhẹ, nho không được tách vỏ như cách làm vang trắng thông thường. Vỏ, hạt và đôi khi cả cuống được giữ lại cùng nước nho.

Lên men và ngâm vỏ là bước tạo nên bản sắc của Orange Wine. Nước nho lên men tiếp xúc với vỏ trong thời gian từ vài ngày đến vài tháng, giúp chiết xuất màu sắc, tannin và các hợp chất tạo hương. Một số nhà làm vang sử dụng nấm men tự nhiên để thể hiện rõ hơn đặc tính vùng trồng.

Ép và ủ sau quá trình ngâm vỏ, rượu được ép tách bã rồi tiếp tục trưởng thành trong lu đất sét, qvevri, amphora, thùng gỗ hoặc bồn thép, tùy phong cách.

Orange Wine đôi khi được đóng chai không lọc, vì vậy cặn tự nhiên hoặc độ đục nhẹ có thể xuất hiện. Đây không nhất thiết là dấu hiệu rượu bị lỗi mà có thể là một phần nét nguyên bản của phong cách này.

Điều Gì Tạo Nên Hương Vị Đặc Trưng Của Orange Wine?

Orange Wine gây ấn tượng ngay từ màu sắc với những sắc độ từ vàng đậm, cam đào, đồng thau đến hổ phách, hình thành nhờ quá trình tiếp xúc với vỏ và hạt nho trong quá trình lên men. Hương thơm cũng trở nên phức hợp hơn vang trắng thông thường, với các nốt trái cây chín, vỏ cam sấy, hoa cúc khô, trà ô long, mật ong, sáp ong và gia vị.

Trên vòm miệng, Orange Wine thường có phong cách khô, cấu trúc đầy đặn cùng tannin rõ nét đặc điểm tạo nên cảm giác khác biệt so với vang trắng. Tuy nhiên, độ chua tự nhiên của nho vẫn được duy trì, giúp cân bằng tannin và cấu trúc rượu, mang lại hậu vị dài, khô ráo nhưng không quá nặng nề. Chính sự giao thoa giữa hương thơm phức hợp, tannin, độ chua và kết cấu đã tạo nên cá tính riêng của Orange Wine.

Orange Wine Khác Gì Vang Trắng và Vang Đỏ? 

Cách Thưởng Thức Rượu Vang Cam Đúng Chuẩn 

Để cảm nhận trọn vẹn cá tính của Orange Wine, nhiệt độ phục vụ là yếu tố đầu tiên cần lưu ý. So với vang trắng, Orange Wine nên được thưởng thức ở nhiệt độ cao hơn, khoảng 12–15°C. Nếu rượu quá lạnh, các tầng hương phức hợp dễ bị che lấp và tannin có thể trở nên khô, gắt hơn.

Về ly, nên ưu tiên loại ly vang có bầu rộng như ly Burgundy để rượu có thêm không gian tiếp xúc với không khí, giúp hương thơm dần mở ra. Với những chai có cấu trúc mạnh hoặc mang sắc thái khử rõ rệt, decant khoảng 30–60 phút trước khi uống cũng có thể giúp tannin mềm mại hơn và hương vị trở nên cân bằng.

Orange Wine cũng có thể xuất hiện cặn tự nhiên do nhiều chai được đóng mà không lọc hoặc làm trong quá mức. Đây không nhất thiết là dấu hiệu rượu bị lỗi. Nếu muốn thưởng thức phần rượu trong hơn, bạn có thể dựng chai đứng trước khi mở và rót nhẹ để cặn nằm lại dưới đáy.

Ngược lại, những người yêu thích phong cách vang tự nhiên có thể lựa chọn khuấy hoặc lắc nhẹ để cặn hòa vào rượu, tạo thêm cảm giác dày dặn và những sắc thái men đặc trưng. Khi bảo quản, nên đặt chai ở nơi mát, nhiệt độ ổn định khoảng 13–15°C, tránh ánh sáng trực tiếp và nhiệt độ thay đổi đột ngột.

Kết Luận

Thế giới rượu vang là một vòng tròn vô tận của sự sáng tạo và gìn giữ truyền thống. Orange Wine, một phương pháp làm vang cổ xưa tưởng chừng đã ngủ quên dưới những lớp bụi thời gian, nay đã thức giấc và vươn lên trở thành một trong những xu hướng độc đáo và thú vị nhất của giới mộ điệu hiện đại.

Thưởng thức Orange Wine không chỉ đơn thuần là uống một ly rượu. Đó là việc bạn đang nhấp ngáp hàng ngàn năm lịch sử của vùng đất Georgia, cảm nhận sự kiên nhẫn của những nhà làm vang Friuli, và lắng nghe một chai vang trắng kể câu chuyện của mình bằng thứ ngôn ngữ mạnh mẽ, sâu sắc của vang đỏ. Nó thách thức những giới hạn vị giác thông thường, mở ra những cách kết hợp ẩm thực vô hạn và nhắc nhở chúng ta về vẻ đẹp của sự nguyên bản, chân thực.

>>> Xem thêm: Rượu Vang Đức Và Dấu Ấn Riesling Trên Những Sườn Dốc Đá Phiến Của Mosel